Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen yazmak iyi olur, zira bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı önler zira gürültülü ortamlarda ince kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve kriterleri önceden belirlemek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır üstelik baştan davranıp hüküm vermek sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ama temiz başlar elbette bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ama tonlar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı genellikle net olmaz, bu yüzden kabaca üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır hem de aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka sabit ışık ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir belli belirsiz aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır böylece odak dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır ve sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş yapmak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası en çok kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden kül hattının düzgün gitmesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı ise tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin gelir ve aromalar sonradan belirir hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur yapar fakat şiddetini azaltmaz aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun aroma hafif olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki his ve burnun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta küçük gelse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir soluk aromayı çok geniş gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net verir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı geçirir hızlı bir nefes de ince notaları örter. Yoğunluk damakta zayıf fakat koku tarafında belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan algılanan notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı da detay göstermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi denemek algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü aromayı bile soluk hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur hem de tat hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net görünür o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve dışında sade çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında içim kısa olduğundan aroma dalgalanması daha dar bir aralıkta yaşanır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak silinebilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao notasını çabucak gösterip sona erer çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir yargı vermez demek ki her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ile zaman algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, puro ismi ve not deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan fazla fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre belirgin ahşap tonu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin sert bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu yüksek tutar üstelik dolgun bir içim aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek aroma verebilir aksi hâl de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün arasında aroma farkı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar ve keskin tonlar abartılır bu sebeple ortam şartlarını da deftere geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de çekiş ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık ise yaprağın ısınma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur tadım günü seçerken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm de algıyı şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman odadaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı hatalı algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla sertse kül düzeni bozulur.